2026 оны 04 дүгээр сарын 14-нд Deed Setgel нэртэй Фэйсбүүк хаягаас “АНУ-ын болзошгүй довтолгооны эсрэг Ираныг дэмжихээр Оросын 67 гаруй байлдааны хөлөг, 7 цөмийн шумбагч онгоц өнөөдөр үдээс хойш Хормузын хоолойд ирсэн гэж мэдэгджээ” агуулгатай постыг зургийн хамт түгээжээ. Тус постыг 1400 реакц, 147 сэтгэгдлээр идэвхжүүлж, 160 удаа цааш түгээжээ.
FACTCHECK:
Зургаар шалгая
Бид постод хавсаргасан зургийг шалгахад, түгээсэн хоёр зураг 2022 онуудад тус тус түгж байсан хуучирсан мэдээнийх болох нь тогтоогдлоо. Иймд хавсаргасан зургууд нь түгээсэн постын агуулгатай огт хамааралгүй болохыг харуулж байна.
Агуулгыг шалгая
Харин агуулгын хувьд, анх “ОРЁЛ” гэх гаднын ТикТок хэрэглэгч “ОХУ Ираныг дэмжихээр 25 гаруй байлдааны хөлөг онгоц Хормузын хоолойд ирлээ” гэх бичлэг түгээсэн боловч ТикТокоос устгагджээ. Харин энэ бичлэгийг 2026 оны 03 дугаар сарын 27-нд Shalva Qavtaradze нэртэй хэрэглэгч хуулж авч, Фэйсбүүкт түгээсэн нь яваандаа тоо нь өөрчлөгдөж, 04 дүгээр сарын 13-аас Фэйсбүүк орчинд “67 гаруй байлдааны хөлөг, 7 цөмийн шумбагч онгоц” гэх агуулгатай болж түгжээ.
Гаднын сошиал орчинд түгсэн энэ мэдээллийг Гүрж улсын баримт шалгах төв “Myth Detector” шалгаж, хуурамч болохыг баримтаар нотолсныг эндээс уншаарай.
Samuel YGS, Lenka Lenka зэрэг гаднын Фэйсбүүк хэрэглэгчийн түгээсэн “Just-In over 67 Russian warships and 7 Nuclear Submarines have arrived in Strait Hormuz this afternoon to support Iran against the US invasion” гэх агуулгатай хуурамч мэдээллийг монгол хэл рүү орчуулан түгээжээ.
Дүгнээд хэлбэл, гаднын сошиал орчинд түгсэн эх сурвалж, баримтгүй мэдээллийг монгол хэл рүү орчуулан санамсаргүй, санаатай байдлаар түгээж, иргэдийг төөрөгдүүлэх явдал түгээмэл байдаг. Иймд та сошиал орчноос мэдээлэл авахдаа эх сурвалж дурдсан эсэхийг шалгаж, мэргэжлийн, найдвартай хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээс гаргасан мэдээтэй харьцуулан, дүгнэлт хийж байхыг зөвлөе.
